انقلاب در علم: گوگل دستیار هوشمندی معرفی کرد که خودش فرضیه علمی میدهد!
شرکت گوگل در تاریخ ۲۱ می ۲۰۲۶ (۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵) در رویداد I/O سالانه خود از «جمنای فور ساینس» (Gemini for Science) رونمایی کرد؛ یک بسته هوش مصنوعی تخصصی که به محققان اجازه میدهد مقالات علمی را در مقیاس بیسابقه تحلیل کنند، فرضیههای جدید تولید نمایند و حتی آزمایشهای مجازی شبیهسازی شده را با دقت بالا اجرا کنند. این سرویس که با همکاری ۵۰ دانشگاه برتر جهان توسعه یافته، از امروز به صورت آزمایشی برای مراکز تحقیقاتی و از ژانویه ۲۰۲۷ برای عموم محققان دردسترس قرار میگیرد.
گوگل امروز در سالن Shoreline Amphitheatre کالیفرنیا، از پیشرفتهترین ابزار هوش مصنوعی خود برای جامعه علمی رونمایی کرد. «جمنای فور ساینس» فقط یک موتور جستجوی مقالات نیست؛ بلکه یک همکار پژوهشی تمام عیار است که میتواند بیش از ۲۰۰ میلیون مقاله علمی، پتنت و دیتاست را به طور همزمان تحلیل کند. محقق کافی است یک سؤال عمومی مثل «چه پروتئینهایی با آلزایمر مرتبط هستند اما هنوز دارویی برای آنها ساخته نشده؟» بپرسد. سپس جمنای فور ساینس، هزاران مقاله را مرور کرده، الگوهای پنهان را پیدا میکند و گزارشی از ۱۰ پروتئین کاندید به همراه توضیح «چرا تاکنون روی آنها کار نشده» ارائه میدهد. همچنین این سیستم قادر است فرضیههای جدید تولید کند؛ مثلاً «با توجه به شباهت ساختاری پروتئین X و Y، احتمالاً داروی Z روی هر دو مؤثر است. پیشنهاد میشود آزمایش in vitro زیر انجام شود.» در بخش شبیهسازی، محقق میتواند یک آزمایش شیمیایی یا بیولوژیکی را به صورت مجازی روی سرورهای گوگل اجرا کند (بدون نیاز به مواد واقعی) و نتایج اولیه را ببیند. گوگل ادعا میکند که دقت شبیهسازی در تعاملات پروتئین-دارو به ۹۴ درصد رسیده که فقط ۶ درصد کمتر از آزمایش واقعی است اما زمان و هزینه را تا ۹۰ درصد کاهش میدهد.
گوگل در این پروژه با مؤسسات معتبری مثل MIT، استنفورد، امپریال کالج لندن، و دانشگاه توکیو همکاری کرده و دیتاستهای اختصاصی آنها را نیز در مدل خود گنجانده است. قیمتگذاری: برای محققان دانشگاهی (با ایمیل .edu) هر ماه ۱۰۰۰ ساعت پردازش رایگان است. برای محققان بخش خصوصی و صنعتی، هر ساعت پردازش ۲ دلار (برای تحلیل مقالات) و هر ساعت شبیهسازی ۱۰ دلار هزینه دارد. گوگل همچنین یک «بنیاد علم باز» با سرمایه ۵۰ میلیون دلاری تأسیس کرده تا به پروژههای علمی در کشورهای در حال توسعه کمک هزینه بدهد. واکنش جامعه علمی: استقبال گسترده اما محتاطانه. پروفسور دیوید بیکر (برنده جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۴) گفت: «اگر این ابزار واقعاً کار کند، سرعت پیشرفت علم را ۱۰ برابر میکند. اما نگران «کاهش خلاقیت انسانی» و «سوگیری الگوریتمی به سمت حوزههای پراستناد» هستم. همچنین دانشمندان نگرانند که انتشار فرضیههای تولید شده توسط هوش مصنوعی، منجر به «تورم مقالات بیکیفیت» شود. گوگل در پاسخ قول داده که تمام خروجیهای جمنای فور ساینس دارای واترمارک «تولید شده توسط هوش مصنوعی» باشند و هر فرضیه باید توسط دستکم دو داور انسانی تأیید شود تا قابل انتشار در ژورنالهای معتبر باشد. ثبتنام بتا از امروز در سایت ai.google/science آغاز شده و قرار است تا پایان سال ۲۰۲۶، این سرویس به ۱۰۰ زبان از جمله فارسی نیز ترجمه شود.
گوگل در این پروژه با مؤسسات معتبری مثل MIT، استنفورد، امپریال کالج لندن، و دانشگاه توکیو همکاری کرده و دیتاستهای اختصاصی آنها را نیز در مدل خود گنجانده است. قیمتگذاری: برای محققان دانشگاهی (با ایمیل .edu) هر ماه ۱۰۰۰ ساعت پردازش رایگان است. برای محققان بخش خصوصی و صنعتی، هر ساعت پردازش ۲ دلار (برای تحلیل مقالات) و هر ساعت شبیهسازی ۱۰ دلار هزینه دارد. گوگل همچنین یک «بنیاد علم باز» با سرمایه ۵۰ میلیون دلاری تأسیس کرده تا به پروژههای علمی در کشورهای در حال توسعه کمک هزینه بدهد. واکنش جامعه علمی: استقبال گسترده اما محتاطانه. پروفسور دیوید بیکر (برنده جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۴) گفت: «اگر این ابزار واقعاً کار کند، سرعت پیشرفت علم را ۱۰ برابر میکند. اما نگران «کاهش خلاقیت انسانی» و «سوگیری الگوریتمی به سمت حوزههای پراستناد» هستم. همچنین دانشمندان نگرانند که انتشار فرضیههای تولید شده توسط هوش مصنوعی، منجر به «تورم مقالات بیکیفیت» شود. گوگل در پاسخ قول داده که تمام خروجیهای جمنای فور ساینس دارای واترمارک «تولید شده توسط هوش مصنوعی» باشند و هر فرضیه باید توسط دستکم دو داور انسانی تأیید شود تا قابل انتشار در ژورنالهای معتبر باشد. ثبتنام بتا از امروز در سایت ai.google/science آغاز شده و قرار است تا پایان سال ۲۰۲۶، این سرویس به ۱۰۰ زبان از جمله فارسی نیز ترجمه شود.