معجزه دوگانه روی آب: پنل‌های شناور هم تشنگی ایران را کم می‌کند، هم برق می‌دهد.

در شرایطی که تبخیر سالانه بیش از ۳۰ درصد از آب پشت سدهای ایران را هدر می‌دهد و خاموشی‌های تابستانی گریبانگیر صنایع و خانوارهاست، وزارت نیرو راه حلی غیرمنتظره اما هوشمندانه را کلید زده است. از روز ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، عملیات نصب آرایه‌های خورشیدی شناور روی سه سد کرج، زاینده‌رود و دز آغاز شده است. هر پنل که روی یک سکوی پلی‌اتیلن شناور سوار شده، نه تنها با پوشاندن سطح آب از تابش مستقیم نور خورشید و کاهش دما تا ۵ درجه، تبخیر آب را تا ۸۰ درصد در سطح تحت پوشش کاهش می‌دهد، بلکه هر سال حدود ۲۵ میلیون مترمکعب آب را ذخیره می‌کند. در کنار آن، این پنل‌ها با ظرفیت اسمی ۱۲۰ مگاوات (معادل مصرف برق یک شهر ۲۰۰ هزار نفری) برق تولید کرده و تلفات انتقال را به صفر می‌رسانند زیرا برق مستقیماً در محل مصرف (تاسیسات سد و شبکه توزیع اطراف) استفاده می‌شود. مهندسان شرکت سانا انرژی که اجرای این پروژه را بر عهده دارند، تأکید کرده‌اند که این سیستم به هیچ وجه کیفیت آب یا زیست‌بوم تالابی پشت سد را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد و مانور تیم‌های امداد و دریابانی نیز حفظ شده است.

وزارت نیرو اعلام کرده که اگر پروژه پایلوت کرج که ۵ هکتار از سطح ۵۰ هکتاری سد را می‌پوشاند، طی دو ماه آینده موفق ارزیابی شود، قرارداد توسعه این فناوری به ۱۵ سد بزرگ دیگر از جمله سدهای شهید رجایی، سفیدرود و کارون ۳ نیز تعمیم داده خواهد شد. بودجه اولیه ۳۵۰ میلیارد تومانی برای فاز اول از صندوق توسعه ملی و تسهیلات صندوق سبز آب و هوایی سازمان ملل تأمین شده است. هر هکتار از این پنل‌های شناور که از نوع دوسویه (bifacial) هستند، ۱٫۲ میلیون کیلووات ساعت برق سالانه تولید می‌کنند که درآمد حاصل از فروش آن (به قیمت خرید تضمینی ۲۵۰۰ تومانی) ظرف ۶ سال سرمایه اولیه را بازمی‌گرداند. با این حال، کارشناسان محیط زیست نسبت به پوشش بیش از ۱۵ درصد از سطح سدها هشدار داده‌اند زیرا ممکن است اکسیژن‌رسانی به آب را مختل کند. اما به نظر می‌رسد ایران با این ابتکار عمل، هم گامی به سوی انرژی پاک برداشته و هم با معجزه‌ای مهندسی، قطرات طلایی آب را از گرمای سوزان تابستان نجات داده است.