اسپیساکس با ۲ تریلیون دلار به بورس میآید، رکورد آرامکو را میشکند!
شرکت اسپیساکس متعلق به ایلان ماسک در تاریخ ۲۰ می ۲۰۲۶ (۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵) رسماً درخواست عرضه اولیه سهام خود را به کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا ارائه داد. بر اساس اسناد منتشر شده، این شرکت قصد دارد با ارزشگذاری ۲ تریلیون دلاری (بیش از ۱۵ همت)، حدود ۸۰۰ میلیارد دلار سهام خود را در بورس نزدک عرضه کند که این رقم را به بزرگترین عرضه اولیه تاریخ بازارهای مالی جهان تبدیل میکند. نماد این سهام SPACEX تعیین شده و تاریخ عرضه احتمالی ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۴ تیر ۱۴۰۵) اعلام گردیده است.
بازارهای مالی جهان خود را برای بزرگترین رویداد تاریخ آماده میکنند. اسپیساکس، شرکت هوافضایی ایلان ماسک، عصر دیروز درخواست عرضه اولیه سهام (IPO) خود را رسماً ثبت کرد و پرده از ابعاد عظیم این اتفاق برداشت. بر اساس گزارش بلومبرگ، ارزشگذاری پیشنهادی اسپیساکس برای عرضه سهام، ۲ تریلیون دلار (تقریباً ۱۵ هزار میلیارد یوان) است که آن را در رتبه سومین شرکت ارزشمند جهان پس از اپل (۳٫۸ تریلیون دلار) و مایکروسافت (۳٫۴ تریلیون دلار) قرار میدهد. این شرکت قرار است حدود ۴۰ درصد از سهام خود (معادل ۸۰۰ میلیارد دلار) را در اختیار عموم قرار دهد که رکورد قبلی متعلق به آرامکوی سعودی با ۲۹ میلیارد دلار را بیش از ۲۷ برابر میکند. ایلان ماسک در یک پیام ویدیویی خطاب به سرمایهگذاران گفت: «اسپیساکس دیگر فقط یک شرکت فضایی نیست. ما یک اکوسیستم کامل هستیم: استارلینک با ۱۲ میلیون مشترک، استارشیپ که هر ماه دو پرتاب انجام میدهد، و قراردادهای دولتی با ناسا و وزارت دفاع. زمان آن رسیده که عموم مردم در این موفقیت سهیم شوند.» بر اساس اسناد IPO، اسپیساکس در سال مالی ۲۰۲۵ به درآمد ۱۲۸ میلیارد دلاری و سود خالص ۲۲ میلیارد دلاری دست یافته است که نسبت به سال قبل به ترتیب ۶۷ و ۸۴ درصد رشد داشته است.
این عرضه عظیم اما بدون چالش نیست. برخی تحلیلگران نگران «اثر ازدحام» (crowding out) هستند؛ یعنی حجم عظیم سرمایهای که به سمت اسپیساکس سرازیر میشود ممکن است سایر عرضههای اولیه و حتی بازارهای نوظهور را دچار کمبود نقدینگی کند. همچنین ساختار سهام دوگانه (dual-class) اسپیساکس که به ایلان ماسک ۷۵ درصد قدرت رأی میدهد (با وجود مالکیت ۲۳ درصدی)، برخی سرمایهگذاران نهادی را نگران کرده است. با این حال، بانکهای سرمایهگذاری مدیریت کننده عرضه (شامل گلدمن ساکس، مورگان استنلی و جیپیمورگان) از استقبال بیسابقه از سوی سرمایهگذاران نهادی و خرد خبر دادهاند. قیمت هر سهم بین ۶۵۰ تا ۷۲۰ دلار تعیین شده و تقسیم سهام (Stock Split) به نسبت ۱ به ۱۰ نیز در برنامه است تا سهام برای سرمایهگذاران خرد قابل دسترستر شود. ماسک قول داده که پس از عرضه، تمرکز اصلی اسپیساکس بر سه پروژه کلیدی باقی بماند: تکمیل شبکه استارلینک نسل سوم (با سرعت ۱ گیگابایت بر ثانیه)، نخستین مأموریت سرنشیندار به مریخ (که برای اواخر ۲۰۲۸ برنامهریزی شده)، و ساخت پایگاه فضایی تجاری در مدار ماه. اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، اسپیساکس در ۲۴ تیرماه به عنوان اولین شرکت خصوصی فضایی تاریخ در بورس نزدک به صف میایستد.
این عرضه عظیم اما بدون چالش نیست. برخی تحلیلگران نگران «اثر ازدحام» (crowding out) هستند؛ یعنی حجم عظیم سرمایهای که به سمت اسپیساکس سرازیر میشود ممکن است سایر عرضههای اولیه و حتی بازارهای نوظهور را دچار کمبود نقدینگی کند. همچنین ساختار سهام دوگانه (dual-class) اسپیساکس که به ایلان ماسک ۷۵ درصد قدرت رأی میدهد (با وجود مالکیت ۲۳ درصدی)، برخی سرمایهگذاران نهادی را نگران کرده است. با این حال، بانکهای سرمایهگذاری مدیریت کننده عرضه (شامل گلدمن ساکس، مورگان استنلی و جیپیمورگان) از استقبال بیسابقه از سوی سرمایهگذاران نهادی و خرد خبر دادهاند. قیمت هر سهم بین ۶۵۰ تا ۷۲۰ دلار تعیین شده و تقسیم سهام (Stock Split) به نسبت ۱ به ۱۰ نیز در برنامه است تا سهام برای سرمایهگذاران خرد قابل دسترستر شود. ماسک قول داده که پس از عرضه، تمرکز اصلی اسپیساکس بر سه پروژه کلیدی باقی بماند: تکمیل شبکه استارلینک نسل سوم (با سرعت ۱ گیگابایت بر ثانیه)، نخستین مأموریت سرنشیندار به مریخ (که برای اواخر ۲۰۲۸ برنامهریزی شده)، و ساخت پایگاه فضایی تجاری در مدار ماه. اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، اسپیساکس در ۲۴ تیرماه به عنوان اولین شرکت خصوصی فضایی تاریخ در بورس نزدک به صف میایستد.