جنجال اتمی ترامپ: تهدید به نابودی TSMC برای نجات اینتل!

دونالد ترامپ که این روزها برای انتخابات میاندوره‌ای ۲۰۲۶ کارزار خود را گرم کرده، شب گذشته در برنامه «تاکر کارلسون امروز» از شبکه فاکس نیوز، اظهاراتی برق آسا و جنجالی بیان کرد. مجری از او پرسید: «چرا آمریکا اجازه داد تایوان به قطب تراشه‌های جهان تبدیل شود؟» ترامپ پاسخ داد: «در دوران من، من می‌توانستم این کار را متوقف کنم. من می‌توانستم TSMC را نابود کنم. نه نظامی، بلکه اقتصادی. فقط کافی بود قوانین صادرات و تعرفه‌ها را طوری تغییر دهم که محصولات TSMC نتوانند وارد آمریکا شوند. آن وقت اینتل ناگهان تنها تولیدکننده بزرگ تراشه‌های پیشرفته می‌شد. اینتل را به بزرگ‌ترین شرکت جهان تبدیل می‌کردم، بزرگ‌تر از اپل و مایکروسافت.» ترامپ تأکید کرد که از اجرای این طرح منصرف شده «به دلیل مشاوران بدی که اطرافم بودند». وی افزود: «حالا TSMC خیلی بزرگ شده و رقابت سخت است. اما اگر من برگردم، دوباره به فکر چنین کاری می‌افتم. ما نمی‌توانیم بگذاریم تراشه‌های ملی‌امان در دست یک جزیره دور و بر باشد.»

واکنش‌ها به این سخنان فوری و شدید بود. تی‌اس‌ام‌سی در بیانیه‌ای کوتاه اعلام کرد: «هر اقدامی برای تضعیف اقتصاد آزاد و زنجیره تأمین جهانی، به خود آمریکا آسیب می‌زند. تی‌اس‌ام‌سی به عنوان شریک قابل اعتماد صنعت فناوری جهان به فعالیت خود ادامه می‌دهد.» دولت تایوان نیز از ترامپ خواست «از اظهارات غیرمسئولانه که ثبات منطقه را به خطر می‌اندازد» خودداری کند. تحلیلگران مؤسسه «سایت لاین» می‌گویند حتی اگر ترامپ رئیس‌جمهور شود، اجرای چنین طرحی غیرممکن است؛ زیرا اپل، انویدیا، ای ام دی و کوالکام همگی وابستگی حیاتی به تراشه‌های تی‌اس‌ام‌سی دارند و لابی قدرتمند آنها در واشنگتن اجازه قطع واردات را نخواهد داد. همچنین اینتل که خود از مشتریان تی‌اس‌ام‌سی است (برای برخی محصولاتش)، از این ایده استقبال نکرد و سهامش تنها ۲ درصد رشد کرد. سهام تی‌اس‌ام‌سی نیز پس از این اظهارات ۱٫۵ درصد سقوط کرد اما چند ساعت بعد بهبود یافت. کارشناسان این سخنان را بیشتر «بازاریابی انتخاباتی» می‌دانند تا یک طرح عملی. با این حال، این اظهارات بار دیگر بحث حساسیت ژئوپلیتیکی صنعت نیمه‌هادی و خطر تحریم‌های اقتصادی علیه تایوان را به صدر اخبار بازگرداند.