پایان دغدغه دیپ فیکها: یوتیوب چهره جعلی شما را ظرف دو روز حذف میکند.
یوتیوب در تاریخ ۱۳ می ۲۰۲۶ قابلیت جدید «شناسایی هوشمند چهره در محتوای شبیهسازیشده» را به صورت گسترده برای کاربران بزرگسال در سراسر جهان فعال کرد. این ویژگی که ابتدا در فروردین ۱۴۰۵ به صورت آزمایشی راهاندازی شده بود، اکنون به کاربران اجازه میدهد ویدیوهایی که حاوی چهرهٔ جعلی یا شبیهسازیشدهٔ آنها با هوش مصنوعی (دیپ فیک) است، شناسایی و درخواست حذف کنند. یوتیوب موظف است ظرف ۴۸ ساعت به درخواست رسیدگی کند.
سالها بود که نگرانی از سوءاستفاده هوش مصنوعی برای ساخت ویدیوهای جعلی با چهره افراد عادی و مشهور به یک معضل جهانی تبدیل شده بود. سرانجام یوتیوب با فعالسازی همگانی قابلیت «شناسایی هوشمند چهره در محتوای شبیهسازیشده» به این نگرانیها پاسخ عملی داد. این سامانه که از فناوری یادگیری عمیق و تطابق بیومتریک استفاده میکند، کل کتابخانه ویدیوهای پلتفرم را در لحظه اسکن میکند و هر ویدیویی که حاوی چهرهٔ بازسازیشده توسط هوش مصنوعی (چه با فناوری تعویض چهره و چه تولید کامل چهره) باشد را شناسایی مینماید. نکته کلیدی این است که این قابلیت منحصراً در اختیار خود فردی است که چهرهاش مورد سوءاستفاده قرار گرفته است. کاربران بزرگسال میتوانند با مراجعه به بخش «حریم خصوصی و امنیت» تنظیمات حساب کاربری خود، این سرویس را فعال کرده و سپس چهره خود را به عنوان «دارای حمایت پیشگیرانه» ثبت کنند.
پس از ثبت چهره، یوتیوب به صورت خودکار هر ویدیوی تازهبارگذاری شده را با آن بیومتریک مقایسه میکند. اگر تطابق یافت شود و الگوریتم تشخیص دهد که محتوا توسط هوش مصنوعی ساخته شده (و نه یک ویدیوی واقعی از خود شخص)، بلافاصله ویدیو را تگ کرده و یک اعلان به فرد آسیبدیده ارسال میشود. آن شخص سپس میتواند به سادگی با یک کلیک، درخواست حذف ویدیو را ثبت کند. یوتیوب طبق قوانین جدید ملزم است ظرف ۴۸ ساعت درخواست را بررسی کرده و در صورت تأیید (که در بیش از ۹۰٪ موارد تأیید میشود)، ویدیوی مذکور را از پلتفرم حذف کند. در صورت حذف، کانال آپلودکننده یک «اخطار رسمی» دریافت میکند و در صورت تکرار، کانال به طور کامل بسته خواهد شد. البته یوتیوب سه استثنا قائل شده است: محتوای طنز و انتقادی (پارودی)، محتوای خبری یا آموزشی که هدفش افشای خود جعلیبودن محتواست، و ویدیوهایی که با رضایت کتبی شخص ساخته شده باشند.
در نهایت، این اقدام گوگل و یوتیوب را میتوان نقطه عطفی در نبرد علیه اطلاعات نادرست و نقض حریم خصوصی ناشی از هوش مصنوعی دانست. پیش از این، پلتفرمهای بزرگ عمدتاً واکنشی عمل میکردند و فقط پس از شکایت حقوقی و طی شدن مراحل قضایی طولانی، اقدامی صورت میگرفت. اما اکنون با این ابزار پیشگیرانه، قدرت به دست کاربر عادی داده شده است. فعالان حقوق دیجیتال از این حرکت استقبال کردهاند اما نسبت به احتمال سوءاستفاده از خود سامانه (مثلاً درخواست حذف ویدیوهای واقعی با اتهام دیپ فیک) نیز هشدار دادهاند. گوگل اعلام کرده که یک هیئت بررسی انسانی برای رسیدگی به اعتراضات تشکیل داده است و الگوریتم نیز به صورت ششماهه بازبینی میشود. اگر شما هم نگران استفاده از تصویرتان در ویدیوهای جعلی هستید، همین حالا به تنظیمات یوتیوب بروید و از ویژگی جدید استفاده کنید.